Câu hỏi:
Thưa luật sư, Tôi có thắc mắc trong vấn đề sau rất mong nhận được sự tư vấn của luật sư! Tôi xin chân thành cám ơn!
Điều 196 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 không có quy định về giới hạn của việc xét xử khoản khác nặng hơn với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trong cùng một điều luật. Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 đã giải quyết bất cập này như thế nào khi Tòa án xét xử bị cáo tội danh nặng hơn so với tội danh mà cáo trạng của Viện kiểm sát đã truy tố?
Trả lời tư vấn:
Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Quốc tế DSP. Trường hợp này chúng tôi tư vấn như sau:
Theo quy định tại Điều 196 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003:
“Điều 196. Giới hạn của việc xét xử
Tòa án chỉ xét xử những bị cáo và những hành vi theo tội danh mà Viện kiểm sát truy tố và Tòa án đã quyết định đưa ra xét xử.
Tòa án có thể xét xử bị cáo theo khoản khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trong cùng một điều luật hoặc về một tội khác bằng hoặc nhẹ hơn tội mà Viện kiểm sát đã truy tố.”
Theo đó, với nội dung quy định trên thì có nghĩa Tòa án:
– Không được xét xử những người và những hành vi không bị Viện kiểm sát truy tố;
– Không được xét xử bị cáo theo tội danh nặng hơn tội danh mà Viện kiểm sát đã truy tố.
Thực tiễn áp dụng quy định trên đã dẫn đến một số khó khăn cho việc xét xử của Tòa án trong trường hợp Viện kiểm sát truy tố tội danh nhẹ hơn so với hành vi phạm tội của bị cáo nhưng Hội đồng xét xử cũng không được quyền tuyên án bị cáo tội danh nặng hơn so với tội danh mà cáo trạng của Viện kiểm sát đã truy tố. Từ đó dẫn đến tình trạng đã nhiều bản án sơ thẩm bị hủy bởi Tòa án xét xử chưa đúng mức độ tội danh (đúng ra phải xét xử về một tội danh nặng hơn).
Và để khắc phục bất cập trên thì tại Điều 298 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 đã quy định mở rộng giới hạn xét xử cho Tòa án, cụ thể như sau:
“Điều 298. Giới hạn của việc xét xử
1. Tòa án xét xử những bị cáo và những hành vi theo tội danh mà Viện kiểm sát truy tố và Tòa án đã quyết định đưa vụ án ra xét xử.
2. Tòa án có thể xét xử bị cáo theo khoản khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trong cùng một điều luật hoặc về một tội khác bằng hoặc nhẹ hơn tội mà Viện kiểm sát đã truy tố.
3. Trường hợp xét thấy cần xét xử bị cáo về tội danh nặng hơn tội danh Viện kiểm sát truy tố thì Tòa án trả hồ sơ để Viện kiểm sát truy tố lại và thông báo rõ lý do cho bị cáo hoặc người đại diện của bị cáo, người bào chữa biết; nếu Viện kiểm sát vẫn giữ tội danh đã truy tố thì Tòa án có quyền xét xử bị cáo về tội danh nặng hơn đó.”
Điều 298 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 đã khắc phục được những vướng mắc, bất cập trong quy định của Điều 196 Bộ luật Tố tụng hình sự 2003 bằng việc mở rộng hơn về giới hạn xét xử của Tòa án, có nghĩa là Tòa án có thể xét xử bị cáo về tội danh nặng hơn tội danh Viện kiểm sát đã truy tố nhưng với điều kiện Tòa án phải trả hồ sơ để Viện kiểm sát truy tố lại, nếu Viện kiểm sát vẫn giữ tội danh đã truy tố thì Tòa án có quyền xét xử bị cáo về tội danh nặng hơn đó. Nếu sau khi xét xử sơ thẩm mà Viện kiểm sát vẫn không đồng ý với tội danh nặng hơn mà Tòa án đã xét xử thì có quyền kháng nghị thủ tục phúc thẩm đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.
Trên đây là phần tư vấn của Công ty Luật Quốc tế DSP. Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn qua Hotline: 089.661.6767 / 089 661 7728 hoặc gửi qua Email: info@dsplawfirm.vn để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ tốt nhất từ Công ty Luật Quốc tế DSP.
Mọi thông tin chi tiết, Quý khách vui lòng liên hệ với Công ty Luật Quốc tế DSP chúng tôi theo:
Điện thoại: 0236 222 55 88
Hotline: 089 661 6767 hoặc 089 661 7728
Email: info@dsplawfirm.vn
Fanpage: facebook.com/dsplawfirm.vn
Miền Trung: 87 Phạm Tứ, Quận Cẩm Lệ, Thành phố Đà Nẵng, Việt Nam
Miền Nam: Tầng 2, Tòa nhà GP Bank, 83 Đinh Tiên Hoàng, Quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hoa Kỳ: 9869 Coronado Lake Drive, Boynton Beach City, Florida 33437, USA
