Hiện nay, nhiều người quan tâm đến vấn đề xác định quyền và nghĩa cụ của người quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú. Tuy nhiên không phải ai cũng nắm rõ các quy định của pháp luật về vấn đề này, dẫn đến trên thực tế họ gặp khó khăn, vướng mắc trong việc xác định: Ai là người có quyền quản lý tài sản? Quyền và nghĩa vụ của người đó đối với tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú? Dưới đây là bài viết của Công ty Luật Quốc tế DSP về quyền và nghĩa vụ của người quản lý tài sản của người vắng mặt nơi cư trú theo quy định của pháp luật nhằm giải quyết phần nào khó khăn, vướng mắc của bạn đọc quan tâm đến vấn đề này.
MỤC LỤC NỘI DUNG BÀI VIẾT:
1. Các khái niệm
Quyền
Quyền chủ thể là khả năng của chủ thể được xử sự theo những cách thức nhất định mà pháp luật cho phép.
Nghĩa vụ
Theo Điều 274 Bộ luật Dân sự năm 2015 “Nghĩa vụ là việc mà theo đó, một hoặc nhiều chủ thể phải chuyển giao vật, chuyển giao quyền, trả tiền hoặc giấy tờ có giá, thực hiện công việc hoặc không được thực hiện công việc nhất định vì lợi ích của một hoặc nhiều chủ thể khác.
Nơi cư trú
Theo khoản 1 Điều 40 Bộ luật Dân sự năm 2015: “Nơi cư trú của cá nhân là nơi người đó thường xuyên sinh sống.”
Theo khoản 1 Điều 11 Luật Cư trú năm 2020 “Nơi cư trú của công dân bao gồm nơi thường trú, nơi tạm trú.”
Thêm vào đó, khoản 1 Điều 19 Luật Cư trú năm 2020 quy định nơi cư trú của người không có nơi thường trú và tạm trú: “Nơi cư trú của người không có cả nơi thường trú và nơi tạm trú do không đủ điều kiện đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú là nơi ở hiện tại của người đó; trường hợp không có địa điểm chỗ ở cụ thể thì nơi ở hiện tại được xác định là đơn vị hành chính cấp xã nơi người đó đang thực tế sinh sống. Người không có nơi thường trú, nơi tạm trú phải khai báo thông tin về cư trú với cơ quan đăng ký cư trú tại nơi ở hiện tại.”
Người quản lý tài sản
Người quản lý tài sản là người trông coi, giữ gìn tài sản và bảo đảm cho tài sản không bị mất mát, hao hụt trừ những hao mòn tự nhiên.
Người vắng mặt tại nơi cư trú
Người vắng mặt tại nơi cư trú là cá nhân biệt tích 06 tháng liền trở lên. Theo đó, khi một người biệt tích 06 tháng liền trở lên thì những người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự và có thể yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp quản lý tài sản của người vắng mặt nơi cư trú.
2. Quản lý tài sản của người vắng mặt nơi cư trú
2.1 Đối với tài sản riêng
Theo điểm a khoản 1 Điều 65 Bộ luật Dân sự năm 2015: “Đối với tài sản đã được người vắng mặt ủy quyền quản lý thì người được ủy quyền tiếp tục quản lý” (người được ủy quyền đang quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú).
2.2 Đối với tài sản chung
Theo điểm b khoản 1 Điều 65 Bộ luật Dân sự năm 2015: “Đối với tài sản chung thì do chủ sở hữu chung còn lại quản lý” (người vắng mặt là một trong những đồng chủ sở hữu).
Đối với tài sản do vợ hoặc chồng đang quản lý
Theo điểm c khoản 1 Điều 65 Bộ luật Dân sự năm 2015: “Đối với tài sản do vợ hoặc chồng đang quản lý thì vợ hoặc chồng tiếp tục quản lý; nếu vợ hoặc chồng chết hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì con thành niên hoặc cha, mẹ của người vắng mặt quản lý.”
Ví dụ: Anh A là con ruột của anh C và chị H. Thấy bố của anh A đã đi biệt tích, Anh A làm đơn gửi đến Tòa án yêu cầu thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú và yêu cầu để mình được quản lý tài sản của bố để lại. Tuy nhiên tài sản mà anh A yêu cầu quản lý là tài sản chung giữa anh C và chị H, chị H vẫn còn sống và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Khi Tòa án tuyên bố anh C vắng mặt tại nơi cư trú, căn cứ điểm c khoản 1 Điều 65 Bộ luật Dân sự năm 2015, tài sản anh C nằm trong khối tài sản chung với vợ anh là chị H nên tài sản sẽ do chị H quản lý. Trong trường hợp này, việc anh A muốn Tòa án giao việc quản lý tài sản là không có căn cứ pháp luật.
Trường hợp không có những người được quy định như trên thì Tòa án chỉ định một người trong số những người thân thích của người vắng mặt tại nơi cư trú quản lý tài sản; nếu không có người thân thích thì Tòa án chỉ định người khác quản lý tài sản.
* Lưu ý: Tòa án là cơ quan có thẩm quyền giải quyết các yêu cầu về việc quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú.
3. Quyền của người quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú
Người quản lý tài sản của người vắng mặt nơi cư trú có ba quyền được quy định tại Điều 67 Bộ luật Dân sự năm 2015:
Quản lý tài sản của người vắng mặt. Đây là quyền chiếm hữu hợp pháp đối với tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú. Các hành vi chiếm hữu tài sản và hệ quả pháp lý từ việc chiếm hữu tài sản hợp pháp được pháp luật bảo hộ. Song, pháp luật cũng công nhận quyền được bảo vệ quyền chiếm hữu hợp pháp khi có hành vi xâm phạm quyền chiếm hữu của chủ thể khác.
Ví dụ: Anh A là người có quyền quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú là chị B. Trường hợp anh C chiếm đoạt trái pháp luật tài sản của chị B thì anh A có quyền khởi kiện ra tòa yêu cầu C trả lại tài sản hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản do anh C gây ra.
Trích một phần tài sản của người vắng mặt để thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, nghĩa vụ thanh toán nợ đến hạn, nghĩa vụ tài chính khác của người vắng mặt. Nếu việc trích tài sản của người vắng mặt để thực hiện các nghĩa vụ đến hạn, nghĩa vụ tài chính khác không được thực hiện bằng hành vi của người quản lý tài sản thì được coi là hành vi xâm phạm đến tài sản của người vắng mặt và người quản lý tài sản được quyền khởi kiện yêu cầu bảo vệ quyền chiếm hữu hợp pháp tài sản.
Được thanh toán các chi phí cần thiết trong việc quản lý tài sản của người vắng mặt. Theo đó, người quản lý tài sản được nhận các chi phí cần thiết tương xứng cho hoạt động quản lý tài sản của người vắng mặt nơi cư trú. Quy định này đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người quản lý tài sản khi đã phải thực hiện việc quản lý theo đúng tinh thần và trách nhiệm được pháp luật đề ra.
4. Nghĩa vụ của người quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú
Quy định tại Điều 66 Bộ luật Dân sự năm 2015 về nghĩa vụ của người quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú:
Giữ gìn, bảo quản tài sản của người vắng mặt như tài sản của chính mình. Người quản lý tài sản phải có tinh thần trách nhiệm đối với việc nắm giữ, quản lý tài sản, yêu cầu người đó phải tận tâm đối với tài sản tương tự như đối với tài sản thuộc sở hữu riêng của người quản lý.
Bán ngay tài sản là hoa màu, sản phẩm khác có nguy cơ bị hư hỏng. Nguy cơ hư hỏng là những hư hỏng có thể chưa xảy ra nhưng có những dấu hiệu cho thấy chắc chắn sẽ xảy ra. Những dấu hiệu này phải có thật, chứng minh được hoặc có thể xác định được thông qua kinh nghiệm thực tế.
Thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, thanh toán nợ đến hạn, nghĩa vụ tài chính khác của người vắng mặt bằng tài sản của người đó theo quyết định của Tòa án. Người quản lý tài sản sử dụng tài sản của người vắng mặt để thực hiện các nghĩa vụ đến hạn, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền trong các quan hệ này.
Giao lại tài sản cho người vắng mặt khi người này trở về và phải thông báo cho Tòa án biết; nếu có lỗi trong việc quản lý tài sản mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Thiệt hại này là do lỗi của người quản lý tài sản khi đang quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú.
5. Căn cứ pháp lý
– Bộ luật Dân sự năm 2015;
– Luật Cư trú năm 2020.
Trên đây là nội dung tư vấn của Công ty Luật Quốc tế DSP về quyền và nghĩa vụ của người quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú. Để hiểu rõ hơn về vấn đề trên, Quý khách vui lòng liên hệ Công ty Luật Quốc tế DSP để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Mọi thông tin chi tiết, Quý khách vui lòng liên hệ với Công ty Luật Quốc tế DSP chúng tôi theo:
Điện thoại: 0236 222 55 88
Hotline: 089 661 6767 hoặc 089 661 7728
Email: info@dsplawfirm.vn
Fanpage: facebook.com/dsplawfirm.vn
Miền Trung: 87 Phạm Tứ, Quận Cẩm Lệ, Thành phố Đà Nẵng, Việt Nam
Miền Nam: Tầng 2, Toà nhà GP Bank, 83 Đinh nTiên Hoàng, Quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hoa Kỳ: 9869 Coronado Lake Drive, Boynton Beach City, Florida 33437, USA
Rất mong được hợp tác cùng Quý Khách!
